Liszaj płaski – co to za choroba? Odpowiadamy!

Spis treści

1. Liszaje na skórze - podstawowe informacje

2. Liszaj płaski - przyczyny

3. Liszaj płaski - kto choruje?

4. Liszaj płaski - objawy

5. Liszaje skóry - objawy

6. Liszaj płaski jamy ustnej - objawy

7. Liszaj płaski pochwy - objawy

8. Liszaj płaski paznokci

9. Liszaj płaski - diagnoza

10. Liszaj płaski - jak leczyć?

11. Domowe sposoby na liszaj płaski

12. Powikłania po liszaju płaskim

Stan zapalny skóry, który objawia się wysypką na rękach, często swędzącą i bardzo widoczną. Czy liszaj płaski, bo o nim mowa, jest zakaźny? Jakie jeszcze objawy mu towarzyszą? Sprawdź!

Swędzi Cię skóra, w dodatku pojawiły się na niej wysypka i płaskie, różowe, fioletowe guzki? Być może masz do czynienia z chorobą o nazwie liszaj płaski. Leczenie może nie być skomplikowane, ale też może okazać się… niemożliwe. Na szczęście nie jest to choroba zakaźna, choć może być bardzo uciążliwa. W dodatku liszaje są bardzo nieestetyczne, co wpływa negatywnie na samopoczucie chorującego. Dowiedz się więcej o tym schorzeniu, poznaj jego przyczyny, objawy i sposoby, jak sobie z nim poradzić. 

Liszaje na skórze – podstawowe informacje

Liszaj płaski to dość często występująca choroba zapalna. Atakuje przede wszystkim skórę na całym ciele (np. na rękach i nogach), a nawet wnętrze jamy ustnej. Powoduje charakterystyczne zmiany oraz swędzenie, a czasem nawet pieczenie i ból. Często osoby borykające się z liszajem na skórze mają również liszaj wewnątrz jamy ustnej. Choroba różnie się rozwija – u niektórych bardzo gwałtownie, a u niektórych wolno i stopniowo. Trudno jednoznacznie powiedzieć, jaka jest przyczyna występowania liszaja. Nie jest to jednak, wbrew wielu opiniom, schorzenie zakaźne. Liszaj nie przenosi się z jednej osoby na drugą. Nie jest też rodzajem nowotworu. Mimo to jest to choroba dość uciążliwa, głównie ze względu na bardzo widoczne zmiany plus objawy w postaci pieczenia, swędzenia (najczęściej), ale też bólu. 

Liszaj płaski – przyczyny

Trudno jednoznacznie określić przyczyny występowania liszaja płaskiego. Najprawdopodobniej rozwijać to schorzenie mogą choroby autoimmunologiczne. Wówczas dochodzi do sytuacji, w której komórki układu odpornościowego atakują własny organizm. Nierzadko liszaj występuje u chorych na marskość wątroby czy zapalenie wątroby. Może też towarzyszyć cukrzycy. Na rozwój choroby mogą też wpływać leki, takie jak m.in.:

– penicylamina,

– sole złota,

– arsen,

– kwas metylodopy,

– kwas paraaminosalicylowy (PAS).

Liszaj płaski – kto choruje?

Liszaj płaski nie jest często występującą chorobą. Dotyka około jednego procenta całej populacji. Nie ma znaczenia płeć – schorzenie to może dotknąć zarówno kobiety jak i mężczyzn. Chyba, że chodzi o liszaj płaski jamy ustnej. Ten dwukrotnie częściej pojawia się u kobiet. Na prawdopodobieństwo choroby nie wpływa także wiek. Liszaj może wystąpić zarówno u osób młodych, jak i starszych. 

Liszaj płaski – objawy

Objawy mogą być różne. Zależą przede wszystkim od miejsca choroby. Pierwszy atak może rozwijać się nawet miesiącami. Często choroba hamuje, ale pojawia się ponownie także po latach. Częstsze nawroty mają miejsce w przypadku liszaja płaskiego jamy ustnej. 

Liszaje skóry – objawy

Jak objawia się liszaj skóry? Oto kilka charakterystycznych objawów:

– wysypka utrzymująca się nawet do kilku miesięcy,

– czerwone, fioletowe guzki o płaskim wierzchołku,

– grudki o średnicy od 3 do 5 milimetrów,

– białe smugi (rozstępy Wickhama) pojawiające się na grudkach,

– intensywnie swędzenie, zwłaszcza w nocy. 

Skórne liszaje na ciele obejmują przede wszystkim łokcie, kostki, nadgarstki oraz dolną część pleców. Nie oznacza to jednak, że choroba nie dotyka innych części ciała. Często na łydkach pojawia się pogrubiony liszaj płaski. Na pachach zaś liszaj przybiera przede wszystkim kształt pierścienia.

Liszaj płaski jamy ustnej – objawy

Najczęściej występujące objawy w przypadku liszaja płaskiego jamy ustnej to:

– białe smugi po wewnętrznej stronie policzków (często pojawiają się także na dziąsłach, języku i wargach). Smugi nie są bolesne i swędzące, zazwyczaj nie znikają,

– pęcherze na dziąsłach,

– zaczerwienienie na dziąsłach,

– bolesne owrzodzenie w jamie ustnej, dodatkowo rozwijające się i nawracające,

– metaliczny posmak,

– zaburzenia zmysłu smaku,

– suchość w ustach,

– nasilenie objawów przy zjadaniu pikantnych potraw.

Liszaj płaski pochwy – objawy

Na pochwie również może pojawić się liszaj. Objawia się w postaci białych smug, podobnych do tych występujących w jamie ustnej. Zazwyczaj tego typu liszaje nie są jednak swędzące ani bolesne. Może jednak dojść do zaczerwienienia skóry, w tym błony śluzowej. 

Liszaj płaski paznokci

U około 10% pacjentów liszaj pojawia się też w obrębie paznokci. Objawia się pękaniem płytki paznokciowej, a nawet jej zanikiem. Często dochodzi też do powstania bruzd. 

Liszaj płaski – diagnoza

Jeżeli na Twoim ciele pojawiła się wysypka lub/i w jamie ustnej doszło do powstania bruzd i smug, powinieneś zgłosić się do lekarza. Ten skieruje Cię do dermatologa, chyba, że od razu zdiagnozuje liszaj płaski. Specjaliści często od razu rozpoznają to schorzenie, gdyż jest bardzo charakterystyczne. Co zrobić, by na 100% potwierdzić diagnozę? Konieczne będzie wykonanie testów. Zazwyczaj chodzi o biopsję czyli pobranie małej próbki komórek skóry do obejrzenia pod mikroskopem. Czasami wykonuje się test alergiczny. Lekarz może stwierdzić, że przyczyną wystąpienia liszaja jest infekcja. Wówczas zleca wykonanie testu na wirusowe zapalenie wątroby typu C. 

Liszaj płaski – jak leczyć?

Jak leczyć liszaj płaski? Nie zawsze jest to konieczne. Często objawy bowiem ustępują samoistnie. Może się jednak zdarzyć, że te będą bardzo uciążliwe. Wówczas lekarz przepisuje leki. Nie ma jednak jednego, skutecznego lekarstwa na liszaja. Niektóre z preparatów mogą pomóc złagodzić objawy, a nawet przyczynić się do wyleczenia przyczyny. Zazwyczaj specjalista przepisuje następujące leki/leczenie:

– retinoidy (przyjmowane miejscowo lub doustnie),

– kortykosteroidy – mogą zmniejszać stan zapalny,

– leki przeciwhistaminowe – również mogą zmniejszać stan zapalny,

– niesteroidowe kremy – pomagają zniwelować wysypkę,

– światłoterapia. 

Domowe sposoby na liszaj płaski

Warto spróbować również domowych metod w celu wyleczenia liszaja, albo przynajmniej złagodzenia objawów. Często poniższe metody stosowane są jako uzupełnienie leków. Domowe sposoby na tego typu zmiany skórne to m.in.:

– chłodne okłady nakładane na wysypkę,

– nakładanie kremów zmniejszających swędzenie,

– namaczanie w kąpieli owsianej.

Zaleca się także unikać drapania – to może bowiem nasilać objawy. Niestety w wielu przypadkach jest to bardzo trudne. Swędzenie towarzyszące liszajowi jest nierzadko bardzo intensywne i niełatwo nad nim zapanować. 

Powikłania po liszaju płaskim

Liszaj płaski, szczególnie w przypadku pochwy, jest bardzo trudny do wyleczenia. Nierzadko powoduje dyskomfort a nawet ogromny ból podczas stosunku seksualnego. Liszaje w jamie ustnej nierzadko utrudniają jedzenie. Powikłania na skórze zazwyczaj są znikome. Czasem skóra pozostaje ciemniejsza po ustąpieniu liszaja.